Bản tin Công Thương quý I/2018

Thử làm “Người tiêu dùng thông thái”

22/02/2018

Thỉnh thoảng chúng ta nghe nhắc đến cụm từ “người tiêu dùng thông thái” để nói về những người biết cách chọn mua loại thực phẩm sạch, an toàn cho bữa cơm của gia đình trong thời buổi thực phẩm “sạch – bẩn” lẫn lộn. Nhưng quả thật không dễ gì “thông thái” trước “mê hồn trận” của các loại rau củ quả bán khắp nơi trên thị trường, kể cả trong các siêu thị, tuy có nhãn mác đầy đủ nhưng không phải lúc nào cũng “an toàn”.

Để từng bước “thông thái” chúng ta phải cập nhật, tìm hiểu thêm những thông tin liên quan đến các sản phẩm rau củ quả thường sử dụng hàng ngày cho bữa ăn của gia đình từ chủng loại đến đặc tính sinh trưởng của mỗi loại rau quả và cả tập quán canh tác của người trồng; biết được loại nào ít sâu bệnh, ít phải dùng thuốc trừ sâu bệnh nhất. Xin nêu ra đây một vài loại để bạn đọc tham khảo:

Loại rau quả “an toàn” nhất trước hết phải kể đến là rau trồng tại vườn nhà, nhất là những loại rau trồng trên sân thượng hay ban công, vì nếu có sâu bệnh cũng không ai sử dụng thuốc, hóa chất cả.

Loại rau quả “an toàn” nhất trước hết phải kể đến là rau trồng tại vườn nhà

Thứ hai, nếu là các loại thực phẩm tươi sống ngoài thị trường, loại an toàn nhất hiện nay, có thể gọi là “rau siêu sạch” phải kể đến đó là nấm rơm, nấm mèo (mộc nhĩ) và nấm sò (nấm bào ngư). Những loại này rất nhạy cảm với hóa chất nên hoàn toàn không có bất kỳ loại hóa chất nào tác động đến nó trong quá trình sinh trưởng, và nếu có thì nó sẽ chết ngay. Vì vậy, chúng ta có thể yên tâm mà mua các loại nấm này ngoài chợ, mặc dù người ta bày bán không có bao gói hay nhãn mác gì nhưng chắc chắn là sạch và lại bổ nữa, nhất là nấm rơm. Trong khi đó, trong siêu thị có nhiều loại nấm, có thể là an toàn nhưng nếu xuất xứ từ nước ngoài thì không loại trừ người ta dùng chất bảo quản để giữ cho nấm tươi lâu nên người tiêu dùng không thật sự an tâm về độ an toàn.

Về các loại rau củ quả khác, các loại rau rất ít, thậm chí là không sử dụng thuốc trừ sâu bệnh là khoai tây, khoai lang, khoai sọ (khoai môn), rau mùng tơi, rau dền, rau đay… Đơn giản vì chúng ít bị “tấn công” bởi thuốc tăng trưởng, thuốc trừ sâu vì ít sâu bệnh, vỏ dày. Ngoài ra, quả bí xanh, bí đỏ, mướp, bầu cũng tương đối đảm bảo vì các loại cây này vốn không nhiều sâu. Nếu có phun thuốc thì lượng nhiễm vào rau quả ít hơn so với loại rau khác, do đặc tính có quá trình hình thành dài ngày. Ngoài ra, các loại quả này thường để được lâu sau hái nên lượng thuốc (nếu có) cũng dần mất đi.

Tuy nhiên, có loại rau nếu ăn quả thì khá an toàn nhưng ăn lá thì chưa hẳn như vậy. Đó là loại rau mà ta thường gọi là rau bí, ngọn bí thì lại được một số người trồng “chăm bẵm” quá kỹ bằng phân đạm (u-rê), chất kích thích tăng trưởng nên nó thường rất dài và non, có khi đoạn rau thẳng tuột, dài cả mét mà vẫn non từ gốc đến ngọn. Với loại rau này, phần cuống lá cũng rất dài, mềm và dễ bị dập nát, phần tua cuốn mập và ngắn, ít lông tơ, ngọn bí màu xanh nhạt, lá màu xanh đen hoặc xanh nhạt không tự nhiên. Đây chính là những loại rau bí bón thừa đạm, phun nhiều phân bón lá và chưa đủ thời gian cách ly.

Các loại rau gia vị như rau mùi (ngò), húng quế, lá lốt, thì là, hẹ… cũng khá an toàn vì đa số chúng có chất tinh dầu hoặc mùi đặc trưng nên không “hấp dẫn” sâu bệnh vì vậy người trồng cũng rất ít khi sử dụng tới thuốc bảo vệ thực vật.

Loại thực phẩm có “bản chất” ngon bổ là giá đỗ. Nếu là giá đỗ sạch thì thường gầy, thân dài trong khi giá đỗ có sử dụng chất kích thích trông rất mập mạp và ngắn hơn. Lý do là, giá đỗ sạch vì phải hút nước nên có rễ dài. Trong khi đó, loại giá đỗ có chất kích thích tăng trưởng không có rễ hoặc nếu có thì rễ rất ngắn. Nguyên nhân là do người bán hàng ngâm giá ở trong nước có chứa thuốc làm tất cả các bộ phận của giá đều hút nước, dẫn đến rễ giá ít phát triển…

Giá đỗ sạch

Đôi điều về một số kiến thức mang tính ‘sơ đẳng” nhân dịp Tết đến xuân về để bạn đọc tham khảo, ngõ hầu từng bước trở thành “người tiêu dùng thông thái” và nhất là góp phần bảo vệ được sức khỏe của bản thân, người thân và bạn bè gần xa.                                                                      ■

Quốc Dũng